اصطلاح «الماسهای خونین» یا «الماس جنگ» (Conflict Diamond) به الماسهایی اطلاق میشود که در مناطق جنگ زده و توسط گروههای شورشی یا شبه نظامیان استخراج شدهاند.
الماسهای خونین (Conflict Diamonds): واقعیتی تلخ در پشت درخشش سنگها.
هدف اصلی از فروش این الماسها در بازارهای غیرقانونی، تأمین مالی جنگهای داخلی، خرید اسلحه و دامن زدن به درگیریهای مسلحانه علیه دولتهای قانونی بوده است.
ریشه و چالشهای انسانی
این بحران در دهههای ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی به اوج خود رسید. در کشورهایی مانند سیرالئون، آنگولا، لیبریا و جمهوری دموکراتیک کنگو، گروههای شورشی با کنترل مناطق غنی از الماس، کارگران محلی را با زور و شکنجه مجبور به استخراج میکردند.
این الماسها سپس از طریق قاچاق وارد بازارهای جهانی میشدند و در ظاهر به عنوان الماسهای قانونی به فروش میرسیدند. این مسئله نه تنها باعث بیثباتی سیاسی شد، بلکه عاملِ مستقیم نقض گسترده حقوق بشر، قحطی و آوارگی هزاران نفر بود.
تلاش برای پاکسازی بازار: «فرآیند کیمبرلی» (Kimberley Process)
برای مقابله با این معضل و جلوگیری از ورود الماسهای غیراخلاقی به چرخه تجارت جهانی، در سال ۲۰۰۳ سیستمی به نام «فرآیند کیمبرلی» (Kimberley Process Certification Scheme) شکل گرفت.
این سیستم یک گواهینامه بینالمللی است که دولتها، صنعت الماس و سازمانهای غیردولتی را گرد هم میآورد.
طبق این توافق، هر الماس خامی که صادر میشود باید دارای گواهی تأییدیه باشد که نشان دهد از مناطق درگیر جنگ استخراج نشده است. هدف این است که الماسهای «پاک» (Conflict-Free) از الماسهای «خونین» جدا شوند.
چرا این موضوع برای جایگزینهایی مثل «موانایت» یک مزیت محسوب میشود؟
همانطور که در تحقیق قبلی اشاره کردیم، یکی از دلایل اصلی افزایش محبوبیت سنگهای آزمایشگاهی مثل موانایت یا الماسهای مصنوعی (Lab-Grown Diamonds)، همین پیشینه تاریخی الماسهای طبیعی است.
مشتریان مدرن بهویژه نسل جوان، نسبت به مسائل اخلاقی و محیط زیستی بسیار حساس شدهاند.
وقتی مشتری میداند که سنگ انتخابی او (مانند موانایت) در محیطی کاملاً کنترل شده و بدون هیچگونه استثمار انسانی یا حمایت مالی از جنگ تولید شده است، با خیالی آسودهتر و با اطمینان از «اخلاقی بودن» خرید خود هزینه میکند.
فاخر جاودان